Średni ziemniak waży zwykle 80–100 g, jeśli mowa o surowej, obranej części jadalnej. To wartość orientacyjna, ponieważ masa zależy przede wszystkim od rozmiaru bulwy i odmiany. Do dokładnego obliczenia kalorii najlepiej zważyć ziemniaka na wadze kuchennej.
Ile waży ziemniak i ile ma kalorii?
Kaloryczność ziemniaków wynosi najczęściej około 70–90 kcal na 100 g. Ziemniaki gotowane mają około 71–87 kcal/100 g, a pieczone bez dodatku tłuszczu około 93 kcal/100 g. Poniższe wartości pozwalają szybko oszacować masę porcji:
| Rozmiar ziemniaka | Orientacyjna waga | Kalorie surowego lub gotowanego ziemniaka |
|---|---|---|
| Mały | 50–70 g | około 35–60 kcal |
| Średni | 80–100 g | około 55–90 kcal |
| Duży | powyżej 150 g | około 105–135 kcal |
Przykładowo ziemniak ważący 85 g dostarcza około 60 kcal przy wartości 71 kcal/100 g. Przy kaloryczności 79 kcal/100 g ziemniak o masie 90 g ma około 71 kcal. Z kolei średni ziemniak pieczony o wadze 90 g to około 84 kcal, ponieważ pieczenie zmniejsza zawartość wody w produkcie.
Co zmienia wagę ziemniaka?
Masa tej samej bulwy może być inna przed obróbką, po obraniu i po ugotowaniu. Największe znaczenie mają:
- Obieranie – usunięcie skórki zmniejsza masę części jadalnej, zwykle o około 10–15%, zależnie od grubości obierania.
- Gotowanie – ziemniak może wchłonąć niewielką ilość wody, dlatego jego masa po ugotowaniu nie zawsze będzie taka sama jak przed obróbką.
- Pieczenie – podczas podgrzewania ziemniak traci część wody, więc po upieczeniu może ważyć mniej niż surowa bulwa.
- Odmiana i gęstość miąższu – odmiany bardziej skrobiowe i sałatkowe mogą różnić się strukturą, ale o masie pojedynczej sztuki w największym stopniu decyduje jej rozmiar.
Przy liczeniu kalorii trzeba ważyć produkt w tej samej postaci, dla której podano wartość energetyczną. Dane dla 100 g ziemniaków gotowanych nie powinny być bezpośrednio przeliczane na masę ziemniaków pieczonych, ponieważ obróbka zmienia zawartość wody.